English page Verkkosivu suomeksi

Li∂ur 6: Matslíkan

  • Välfärdsteknologi

HVAÐ ER MATSLÍKAN OG ÞVÍ ER ÞAÐ MIKILVÆGT FYRIR ALLT VINNSLUFERLI VELFERÐARTÆKNI?

Þessi liður er mjög mikilvægur til að tryggja að hvaða tæknilausn sem er sem þú hafðir hugsað þér að nota passi í raun og veru fyrir stofnun þína. Matslíkanið ætti að tryggja að tæknin uppfylli þær þarfir sem þú hefur borið kennsl á og hægt er að afhenda þær á breyturnar sem þú stillir fyrir það – sem gæti verið aukin þjónustugæði, betra vinnuumhverfi, meiri kostnaðarhagkvæmi eða allt hér að ofan.

Mat á lausninni er þitt tækifæri til að safna saman upplýsingum um víxlverkunina milli fyrirhugaðrar tækni og stofnunar þinnar, þjónustunnar sem þú veitir og auðvitað milli tækninnar, starfsfólks þíns og endanlegra notenda. Gott matslíkan getur hjálpað þér að vinsa úr hugsanlega gallaðar vörur og verkefni, og er grunnurinn sem síðari framkvæmdir er oft byggður á. Þetta þýðir að áreiðanleiki er mjög mikilvægur.

Matslíkanið prófar hvort að vörurnar sem þú hefur auðkennt í markaðsskimuninni uppfylli í raun og veru þarfirnar á viðunandi hátt og gefur þér vettvang til að byggja á fyrir framkvæmdir framtíðarinnar og áhrifaríkt eftirlit.

RÁÐLEGGINGAR

  • Til að auka markvirkni og tryggja samræmi í matsferlinu er ráðlagt að nota stillt matslíkan (til dæmis eitt af líkönunum sem nefnd eru í þessu skjali). Það tryggir kerfisbundna nálgun og leiðir til aukins skýrleika í bæði ákvörðunartökunni og forgangsröðunarferlinu.
  • Það er mælt með því að gera „hugsanlegt mat" (meta hugsanlegan ávinning viðeigandi tækni) áður farið er að nota mikið af starfsfólki fyrir heildarmatsferlið. Það er hins vegar mikilvægt að þetta mat á möguleika sé í sama ramma og stillt matslíkan til þess að tryggja samfellu og nákvæmni í matinu. Ef það er ekki byggt upp í sama ramma, eykur þú áhættuna á því að upphaflega „hugsanlega matið" reynist vera fjarri öllu og það að ákvörðun þín að gera matið eða ekki, grundvallast á röngum upplýsingum.
  • Þegar metin er möguleiki viðeigandi tækni verður að muna að tengja hann við þarfir sem borið hefur verið kennsl á sem og stefnuáætlun þína og sýn á vinnu með velferðartækni.
  • Matsferli er krefjandi, bæði á tíma og hæfni. Tryggðu að þú úthlutir nauðsynlegum kröftum og, ef mögulegt, samstillir við gildandi starfsemi.
  • Það er skynsamlegt að hefja matsferlið með því að ákvarða markmið fyrir ferlið. Hafðu í huga að hafa alltaf endanlegan notanda með í ákvörðun markmiðanna. Markmiðin er hægt að stilla síðar meir, en þegar þau eru stillt frá byrjun, hjálpar það til við að móta stefnu og skapa gagnsæi. Á svipaðan hátt er oft gagnlegt að hafa hagnýta stigið (framvarðasveit starfsfólksins) með og/eða endanlega notendur þegar ákvarðað er hvaða gagnasöfnunaraðferðir eru notaðar (spurningarlistar, viðtöl, o.s.frv.), þar sem þátttaka hjálpar með eignarhald og skuldbindingu.

 

LEIÐBEININGAR BYGGÐAR Á REYNSLU

  • Skipulag sveitarfélags þíns spilar stórt hlutverk í hvernig tæknin skilar sínu. Vertu viss um að hafa greiningu á því hvort að viðeigandi tækni vinnur vel innan þinnar stofnunar í matslíkaninu. Þegar þessi greining er framkvæmd athugaðu hvort að skipulagsbreytingar myndu auka afköstin.
  • Til þess að tryggja staðbundið eignarhald og skuldbindingu er mjög mikilvægt að matsmarkmiðin skipti máli í daglegu lífi. Þetta er til að ganga úr skugga um hvort að matsferlið sé hluti af venjulegri daglegri venju, í samanburði við aðra vinnustarfsemi – og ekki eitthvað til viðbótar.
  • Mundu að framtíðarárangur tækninnar veltur á gildi mats þíns. Þegar matsferlið er hannað verður þú að vera viss um að tæknin sé prófuð í nægjanlega langan tíma og með nægjanlega miklu magni prófunarefnis. Að stytta sér leið getur leitt til lélegra matsferlis og aukið töluvert möguleikana á mistökum þegar síðasta lausnin er framkvæmd.
  • Tryggðu að prófunarhópurinn sé dæmigerður fulltrúi fyrir áætlaðan markhóp. Ennfremur verður að tryggja að prófunarhópurinn sé að fullu upplýstur, einnig um hvað gerist þegar prófunartímabilinu lýkur.
  • Það er mikilvægt að muna að koma á grunnmælingum til að nota sem grunn sem matið er byggt á. Grunnur er nauðsynlegur fyrir allar breyturnar sem þú vilt meta.
  • Athugaðu tengslanet þitt eða innlend yfirvöld til að sjá hvort aðrir hafi metið þessa sérstöku tækni eða jafnvel svipaða tækni. Jafnvel þó að gildandi mat er ekki beint viðeigandi fyrir þig, getur það verið sem dýrmætur innblástur og sparað þér tíma og starfskraft.
  • Það er mælt með því að mat þitt, meðal annars breytur, innihaldi fjárhagslega yfirsýn, kostnaðar- og ábatagreiningu ef þú vilt. Ennfremur, ef þú vilt koma til leiðar fjárhagslegan sparnað sem tæknin getur haft í för með sér, skaltu muna að hafa þetta með í matslíkaninu þínu. Það er mikilvægt að hafa þetta með þar, því hverskonar „uppskera" fjárhagslegs ávinnings krefst oft nánari skoðunar á stofnun þinni og hvernig þú fjármagnar þjónustu innanhúss.
  • Mundu að matsskýrslan þín ætti einnig að innihalda líkan um hvernig viðeigandi tækni er studd og dreift eftir hugsanlegri framkvæmd.
  • Mundu að langvarandi árangur tækni getur oltið á hæfni starfsliðsins. Hvers konar viðbótarþjálfun starfsfólksins er auðvitað mikilvægur hluti hvers matslíkans og mun hafa áhrif á kostnaðarhlið lokagreiningar á viðskiptatækifærum.

 

HVAÐ HEFUR ÞAÐ ÞÝTT AÐ HAFA MATSLÍKAN FYRIR CONNECT-ÞÁTTTAKENDUR

Óðinsvé

Það hefur gefið Óðinsvéum tæki sem er notað í öllum deildum og sem tryggir að allir eru að nota svipaða aðferðafræði og breytur. Það gefur okkur kerfisbundna nálgun og eykur líka meðvitund um erfiðleikana sem fylgja mati á nýrri tækni. Að lokum veitir matslíkanið traustan vettvang fyrir þá sem taka ákvarðanir.

AÐFERÐIR OG TÆKI

Óðinsvé notar danskt matslíkan sem kallast VTV og sem þróað er af Teknologisk institut, ásamt líkani á greiningu fyrir viðskiptatækifæri. Bæði er að finna á heimasíðu okkar www.nordicwelfare.org/connect

VTV býður upp á gott yfirlit og nær yfir mikilvægustu atriðin á vörumati. Það veitir einnig sjónræna yfirsýn á framstöðu tækninnar og er góður vettvangur fyrir ákvörðunartöku. Í Óðinsvéum er það sameinað með ítarlegra líkani á greiningu fyrir viðskiptatækifæri sem hefur meiri tæmandi sýn á fjárhagslega þætti tækninnar og hugsanleg áhrif hennar. Þú getur lesið meira um VTV á heimasíðu Danish Technological Institutes (hlekkur hér að neðan) eða farið heimasíðu Connect og fundið leiðbeiningarskjöl Óðinsvé um hvernig eigi að nota VTV: http://www.teknologisk.dk/ydelser/vtv-velfaerdsteknologivurdering/32944

Gautaborg notar fjölbreytt stigaspjaldslíkan af fjórum mismunandi gerðum

  • Notendur/ættingjar, starfsmenn, stofnun og fjármál.
  • Hægt er að staðsetja mismunandi breytur í öðrum ásum eins og virkni, öryggi, gæði og kostnað.

Gautaborg hefur einnig mælt með eftirfarandi tækjum:

  • Grein rafrænu nefndarinnar "metod för utveckling i samverkan" (http://www.esamverka.se/stod-och-vagledning/vagledningar/metod-for-utveckling-i-samverkan.html)
  • Grein rafrænu nefndarinnar "Business case model".
  • www.opiguide.dk inniheldur bæði líkan á greiningu fyrir viðskiptatækifæri sem og matslíkön sem geta verið gagnleg tæki eða notuð til innblásturs.
  • Digitaliseringsstyrelsen í Danmörku mælir með eftirfarandi líkani á greiningu fyrir viðskiptatækifæri:
  • Samveis.no inniheldur bæði ráð og tæki til að leiðbeina þér í gegnum matsferlið. Frekari upplýsingar er að finna á:
  • Sitra í Finnlandi hefur handbók um stjórnun félags- og heilbrigðisþjónustu sem Suður-Karelia finnst vera gagnleg, bæði hvað varðar mat og önnur mats- og stjórnunarmál. Frekari upplýsingar er að finna á vefsíðu Sitra:

DÆMI UM MATSLÍKÖN FRÁ ÞÁTTTAKENDUM CONNECT

Dæmi fyrir þennan ákveðna lið endurspeglast í aðferða- og tækjahlutanum hvað varðar aðferðarfræði. CONNECT-sveitarfélögin deila matsskýrslum sínum fyrir viðeigandi tækni með ánægju ef þú hefur samband við þau beint.

Odense

  • Sem dæmi, á www.odense.dk/cfv getur þú séð hvaða tækni hefur verið prófuð og framkvæmd af sveitarfélaginu Óðinsvé. Á heimasíðu okkar www.nordicwelfare.org/connect finnur þú einnig leiðbeiningarskjöl Óðinsvéa um hvernig eigi að nota VTV-aðferðafræði (nefnd hér að ofan) og hvernig unnið er að greiningu á viðskiptatækifærum.

Oulu

Þátttakendur Connect gera einnig matsferli í mismunandi stillingum og með eða án viðskiptafélaga. Sem dæmi um uppsetningu með viðskiptafélaga er hægt að skoða dæmi frá Oulu:
OuluHealth Labs eru með einstakt samþætt umhverfi fyrir heilsupróf og þróun – þar á meðal faglega svörun – fyrir hvaða stig R&D-ferlisins sem er. Þjónusta OuluHealth Lab er veitt af bestu stofnunum svæðisins eins og Oulu University Hospital, Oulu University of Applied Sciences, og City of Oulu's Health and Social Care Services. Oulu CityLab er hluti af OuluHealth Labs. Það er prófunarumhverfi þar sem endanlegir notendur eru á heimilum viðskiptavina og sjúklinga og í allri félags- og heilbrigðisþjónustu í borginni Oulu. Vöruhönnuðir fá beina svörun frá fagaðilum og viðskiptavinum um vöruna í raunverulegu félags- og heilbrigðisumhverfi. Lesa meira

Västerås

Í Västerås nota þeir eftirfarandi nálgun til að meta nýjar lausnir:
Við höfum metið nýja tækni í sjö ár. Við reynum að hanna matsaðferð fyrir hvert mál fyrir sig. Venjulega deilum við matinu í tvö stig:

  • Í fyrsta stiginu biðjum við prófendur um að hjálpa okkur og nýta sérfræðiþekkingu þeirra (um hvernig það er að vera gamall eða vera með fötlun) þegar við erum að prófa nýja tækni. Við leggjum áherslu á að þetta sé til að hjálpa okkur að meta nýja tækni og við höldum áfram að veita þeim eins mikla hjálp og við höfum gert áður.
  • Að minnsta kosti erum við til staðar þegar þau nota tæknina. Seinna stigið er þar sem við skiptum út venjulegu umönnuaraðferðinni með þeirri nýju í gegnum tæknina. Á þessu stigi erum við með auka starfskraft til stuðnings og til að skipta út tækni þegar hún bregst, þannig í þeim skilningi er hér enn um tilraun að ræða, en núna getum við sagt að við veitum umönnun með tækninni.

Frá báðum þessum stigum söfnum við saman reynslunni frá öllum sem tóku þátt: notendum, ættingjum, starfsfólki og öðrum. Gögnin eru venjulega eigindaleg og óskipulögð en stundum – sérstaklega þegar bornar eru saman svipaðar lausnir – notum við fyrirspurnir og önnur megindleg gögn.

Dennis C. Søndergård

Sidansvarig

Dennis C. Søndergård

Seniorrådgivare Välfärdsteknologi

Mobil +46-76 000 3545

Senast uppdaterad

2017-05-16

Nyckelord

  • Välfärdsteknologi

Nordens välfärdscenter | tel: +46 8 545 536 00 | | En institution under Nordiska ministerrådet